วิธีเลือกโซ่ส่งกำลัง DID สำหรับเครื่องจักร ต้องดูอะไรบ้างก่อนสั่งซื้อ
โซ่ส่งกำลังเป็นชิ้นส่วนสำคัญที่ถ่ายทอดกำลังระหว่างเพลาผ่านสเตอร์ การเลือกโซ่ให้ถูกต้องจึงต้องพิจารณาทั้งขนาด รุ่น จำนวนชั้น และสภาพการทำงาน ไม่ใช่ดูเพียงว่าโซ่ใส่กับสเตอร์ได้หรือไม่ สำหรับผู้ที่กำลังเลือกซื้อโซ่ส่งกำลัง DID เพื่อเปลี่ยนของเดิมหรือใช้กับเครื่องจักรใหม่ บทความนี้รวบรวมข้อมูลที่ควรตรวจสอบ เพื่อช่วยลดความผิดพลาดในการสั่งซื้อและเตรียมข้อมูลให้ผู้จำหน่ายตรวจสอบได้ตรงกับงาน
โซ่ส่งกำลัง DID คืออะไร
โซ่ส่งกำลัง DID หรือ D.I.D เป็นโซ่อุตสาหกรรมของผู้ผลิต Daido Kogyo โดยมีโซ่ลูกกลิ้งมาตรฐานและโซ่สำหรับเงื่อนไขการใช้งานเฉพาะให้เลือกหลายประเภท ผู้ผลิตแยกกลุ่มโซ่ตามมาตรฐาน เช่น ANSI และ British Standard จึงควรตรวจสอบมาตรฐานและรหัสรุ่นให้ครบก่อนเลือกใช้แทนโซ่เดิม โซ่ที่เหมาะกับเครื่องจักรหนึ่งอาจไม่เหมาะกับอีกเครื่อง แม้มีขนาดใกล้เคียงกัน เพราะกำลัง รอบการทำงาน ภาระกระแทก และวิธีหล่อลื่นมีผลต่อการเลือกด้วย
วิธีดูเบอร์โซ่เดิมก่อนสั่งซื้อ
หากต้องการเปลี่ยนโซ่เดิม ควรเริ่มจากตรวจสอบรหัสที่แผ่นโซ่ บรรจุภัณฑ์เดิม หรือคู่มือเครื่องจักร พร้อมถ่ายภาพรหัสให้ชัดเจน รวมถึงตัวอักษรต่อท้ายที่อาจระบุรุ่นพิเศษ
ถ้าอ่านรหัสไม่ได้ ควรตรวจสอบขนาดสำคัญ ได้แก่
- พิทช์โซ่ คือระยะจากศูนย์กลางสลักหนึ่งถึงศูนย์กลางสลักถัดไป
- เส้นผ่านศูนย์กลางลูกกลิ้ง คือขนาดภายนอกของลูกกลิ้งที่สัมผัสฟันสเตอร์
- ความกว้างด้านใน คือระยะระหว่างแผ่นข้อใน ไม่ใช่ความกว้างรวมของโซ่
- จำนวนชั้น ได้แก่ โซ่ชั้นเดียว สองชั้น หรือหลายชั้น
โซ่เก่าที่สึกแล้วอาจมีระยะวัดคลาดเคลื่อน จึงควรใช้หลายข้อมูลประกอบกัน และเทียบกับแค็ตตาล็อกของรุ่นที่ต้องการก่อนยืนยันสินค้า
โซ่ DID เบอร์ 40 50 60 และ 80 ต่างกันอย่างไร
เบอร์ 40, 50, 60 และ 80 เป็นขนาดที่อยู่ในกลุ่มโซ่ลูกกลิ้งมาตรฐาน ANSI ของ DID แต่ละเบอร์มีมิติและพิกัดการใช้งานแตกต่างกัน จึงไม่ควรเปลี่ยนข้ามเบอร์โดยใช้สเตอร์เดิมโดยไม่ตรวจสอบ
ตัวอย่างเช่น แค็ตตาล็อก DID50 ระบุพิทช์ 15.875 มิลลิเมตร ความกว้างข้อใน 9.53 มิลลิเมตร และเส้นผ่านศูนย์กลางลูกกลิ้ง 10.16 มิลลิเมตร ข้อมูลเหล่านี้ช่วยตรวจสอบขนาด แต่ยังไม่เพียงพอสำหรับตัดสินว่าโซ่รับภาระของเครื่องจักรได้หรือไม่
เบอร์โซ่ไม่ได้หมายถึงกำลังมอเตอร์ที่รองรับโดยตรง หากต้องการเลือกโซ่สำหรับชุดขับใหม่ ต้องตรวจพิกัดการส่งกำลังร่วมกับรอบสเตอร์ จำนวนฟัน และเงื่อนไขการใช้งานตามผู้ผลิต
โซ่ชั้นเดียวกับโซ่สองชั้น เลือกอย่างไร
โซ่ชั้นเดียวมีลูกกลิ้งหนึ่งแถว ส่วนโซ่สองชั้นมีลูกกลิ้งสองแถวเชื่อมต่อกันด้วยสลักร่วม จึงต้องใช้สเตอร์ที่รองรับจำนวนแถวและระยะระหว่างแถวตรงกัน การเปลี่ยนจากโซ่ชั้นเดียวเป็นสองชั้นต้องตรวจทั้งพื้นที่ติดตั้ง สเตอร์ แนวเพลา และภาระที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่เปลี่ยนเฉพาะโซ่ นอกจากนี้ ไม่ควรสรุปว่าโซ่สองชั้นส่งกำลังได้สองเท่าของโซ่ชั้นเดียวเสมอ เพราะผู้ผลิตกำหนดตัวคูณสำหรับโซ่หลายชั้นในการคำนวณเลือกใช้งาน
เลือกโซ่ให้เหมาะกับเครื่องจักร ต้องรู้ข้อมูลอะไร
ก่อนเลือกเบอร์และรุ่น ควรเตรียมข้อมูลดังต่อไปนี้
| ข้อมูล | รายละเอียด |
|---|---|
| กำลังมอเตอร์หรือกำลังที่ส่งจริง | กำลังที่ใช้ในการขับเคลื่อนชุดโซ่ |
| ภาระที่ชุดโซ่ต้องรับ | น้ำหนักหรือแรงที่ชุดโซ่ต้องรับขณะทำงาน |
| รอบเพลาขับ | ความเร็วรอบของเพลาที่ส่งกำลัง |
| ความเร็วการทำงานของชุดขับ | ความเร็วในการเคลื่อนที่หรือการลำเลียง |
| จำนวนฟันสเตอร์ขับและสเตอร์ตาม | จำนวนฟันของสเตอร์ทั้งสองชุด |
| อัตราทดและเงื่อนไขการขบ | อัตราส่วนการส่งกำลังและลักษณะการขบกันของโซ่กับสเตอร์ |
| ลักษณะโหลด | งานเรียบ งานกระแทก หรือการเริ่ม–หยุดบ่อย |
| ชั่วโมงทำงาน | ความต่อเนื่องในการใช้งาน |
| สภาพแวดล้อม | ฝุ่น ความชื้น น้ำ สารเคมี หรืออุณหภูมิ |
| วิธีหล่อลื่น | ความเหมาะสมกับความเร็วและตำแหน่งติดตั้ง |
หากโซ่เดิมขาดหรือสึกเร็วกว่าปกติ ควรตรวจหาสาเหตุร่วมด้วย การเพิ่มเบอร์โซ่เพียงอย่างเดียวอาจไม่แก้ปัญหาจากแนวสเตอร์ผิด การหล่อลื่นไม่เหมาะสม หรือภาระกระแทกในระบบ
เปลี่ยนโซ่ใหม่ ต้องตรวจสเตอร์ด้วยหรือไม่
ควรตรวจสเตอร์ทุกครั้ง โดยดูฟันสึกผิดรูป รอยเสียหาย การขบของโซ่ และแนวของสเตอร์ทั้งสองตัว รวมถึงตรวจเพลาและจุดยึดว่าแน่นหนาหรือไม่ หากสเตอร์สึกมาก การใส่โซ่ใหม่เพียงอย่างเดียวอาจทำให้การขบไม่เหมาะสมและโซ่ใหม่สึกเร็ว จึงควรประเมินเปลี่ยนสเตอร์ร่วมกับโซ่ตามสภาพจริง ก่อนตรวจหรือบำรุงรักษา ต้องหยุดเครื่องและตัดแยกแหล่งพลังงานให้เรียบร้อย
ดูแลโซ่ส่งกำลังอย่างไรให้ใช้งานได้เหมาะสม
ควรจัดทำรอบตรวจตามสภาพการใช้งาน โดยให้ความสำคัญกับการหล่อลื่น แนวสเตอร์ ความหย่อนของโซ่ และการสึกของข้อต่อ ไม่ควรกำหนดค่าความหย่อนหรือเกณฑ์เปลี่ยนโซ่แบบเดียวกับทุกเครื่อง เพราะรูปแบบการติดตั้งและข้อกำหนดผู้ผลิตอาจต่างกัน ให้ใช้คู่มือเครื่องจักรและคู่มือโซ่รุ่นนั้นเป็นหลัก เมื่อพบเสียงผิดปกติ โซ่กระตุก ข้อติด หรือรอยเสียหาย ควรตรวจสอบสาเหตุก่อนใช้งานต่อ
สอบถามโซ่ส่งกำลัง DID กับ Torsion
หากต้องการเปลี่ยนโซ่เดิมหรือเลือกโซ่สำหรับเครื่องจักร สามารถส่งเบอร์และรุ่นโซ่ จำนวนชั้น ความยาวหรือจำนวนข้อ และจำนวนที่ต้องการ พร้อมรูปสินค้าเดิม เพื่อให้ทีมงาน Torsion ช่วยตรวจสอบรายละเอียดและเสนอราคา หากยังไม่ทราบรุ่น กรุณาแจ้งข้อมูลเครื่องจักร กำลังมอเตอร์ รอบการทำงาน และลักษณะปัญหาที่พบ เพื่อประกอบการพิจารณา ดูสินค้าโซ่ส่งกำลัง ได้ที่ DID ROLLER CHAIN
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโซ่ส่งกำลัง DID
ถ้าไม่ทราบเบอร์โซ่ สามารถส่งรูปให้ช่วยตรวจสอบได้ไหม
สามาถส่งภาพโซ่ ภาพรหัสบนแผ่นโซ่ และภาพสเตอร์ พร้อมขนาดที่วัดได้ เพื่อช่วยตรวจสอบเบื้องต้นได้ แต่บางกรณีอาจต้องใช้ตัวอย่างหรือข้อมูลเพิ่มเติมก่อนยืนยันรุ่น
โซ่ต่างยี่ห้อใช้แทนกันได้หรือไม่
อาจใช้แทนกันได้เมื่อมาตรฐาน มิติ รุ่น และพิกัดการใช้งานเหมาะสม แต่ไม่ควรตัดสินจากเบอร์หรือพิทช์เพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะโซ่รุ่นพิเศษ
เลือกจากแรงดึงขาดได้เลยหรือไม่
ไม่ควรใช้แรงดึงขาดเป็นภาระใช้งานโดยตรง เพราะเป็นคนละค่ากับพิกัดที่อนุญาตให้ใช้งาน ต้องตรวจตารางเลือกโซ่และเงื่อนไขที่ผู้ผลิตกำหนด
